De provincieraad zal zich op 22 maart beraden over de heroriëntering van de waterrecreatie in de provinciedomeinen van Huizingen, Diest en Kessel-lo.
De gemeenteraad van Diest betreurt dat de provincie een sluiting overweegt.
1. Historisch gezien was zwemmen altijd een deel van de Halve Maan
In 1977 werd de Halve Maan door de stad Diest overgedragen aan de provincie, met het oog op het uitbouwen van een regionale trekpleister voor dagtoerisme omdat slechts 10% van de bezoekers uit Diest zelf kwam, en 90% uit de omliggende regio.
De beslissing van de provincieraad van 29 september 1997, vermeldt hierover onder meer:
“Het domein werd oorspronkelijk opgevat als een familie- of gezinsrecreatie , met zand-, zon- en watergeneugten, voor jong en oud, groot en klein, met de nodige veiligheid voor niet-zwemmers , met de nodige accommodatie voor de echte zwemmers en duikers. ”
“De mogelijkheden zijn veelvoudig: zwemmen, baden, zonnen, strandspelen, vissen, waterski, roeien, wandelen, kinderspelen, trampolines, … Dit alles maakt dat deze badplaats in de toekomst een belangrijke factor zal blijven van het sociaal toerisme.”
Zwemmen is dus altijd deel geweest van de Halve Maan, en de provincie had de ambitie om ook verder in te zetten op watersport.
De provincie investeerde ook jarenlang in de openluchtzwembaden, waarvoor we zeer dankbaar zijn. Zo opende in 2017 nog een nieuwe waterspeelzone.[1]
En recent werd ook nog een hekkenwerk rond het volledige zwembad opgetrokken, om de coördinatie en de veiligheid op het domein verder te bevorderen.
We zijn dan ook verwonderd dat zelfs na deze recente investeringen, men nu tot ieders verbazing een volledige sluiting overweegt over enkele jaren…
2. Andere provincies investeren wel in buitenzwembaden
In de provincies Oost-Vlaanderen en Antwerpen wordt wél geïnvesteerd in buitenzwembaden:
In de provincie Oost-Vlaanderen[2]:
Ook de intercommunale Farys baat nog de Blaarmeesen uit voor onder meer de stad Gent, met een strand- en zwemvijver.[3]
In de provincie Antwerpen[4]:
Op Vlaams niveau wordt de weg van het toelaten van “Open Water” -zwemmen verder bewandeld. Hierover werd bijvoorbeeld recent nog een hoorzitting gehouden met experten ter zake.
De Vlaamse Regering heeft in de zomer van 2021 plannen ontvouwd om meer mensen meer mogelijkheden te bieden om te zwemmen in open lucht.
Het openluchtzwembad van de Halve Maan bedient de ruime omgeving, gezien in een straal van 20 km geen onmiddellijk alternatief is.
In het Schulensmeer te Lummen is zwemmen immers doorgaans verboden door de aanwezigheid van blauwalgen.[6]
3. Financiële ruimte voor openluchtzwemmen
De stad Diest heeft begrip voor de hoge uitbatingskost die gepaard gaat met een zwembad.
Enkele jaren geleden (2019) knoopte de stad nog gesprekken aan om de bouw van één binnen- en buitenzwembad te onderzoeken op de Halve Maan.[7]
Dit liep toen onder meer spaak op het feit dat de provincie een véél groter aantal bezoekers wilde aantrekken, wat leidde tot een over-dimensionering van de zwembadinstallatie voor de stad Diest, evenals bedenkingen over de integratie met een groter overdekt sportcomplex voor indoor zaalsporten op dezelfde locatie.
Slechts enkele jaren later, schroeft de provincie nu zijn ambitie om zwemmers aan te trekken helemaal terug.
De stad Diest wil nu geen tijd meer verliezen met de bouw van zijn eigen zwembad, maar ziet dit nu nog meer als een gemiste kans voor een gezamenlijke zwemsite in PPS-structuur…
Er blijft een groot gebrek aan terreinen voor recreatie in Diest, waardoor de sporttakken op de Warande op elkaar geprangd zitten.
Dit terwijl aan de overkant van de straat een groot zwembad dreigt te verdwijnen en omgetoverd te worden tot een extra speeltuin met waterelementen, die er eigenlijk al is op de Halve Maan…
De stad Diest wenst de provincie op te roepen om alle mogelijke alternatieven te onderzoeken, zodat buitenzwemmen kan behouden blijven op de Halve Maan en het dossier te herbekijken en zelfs een samenwerking met de stad Diest en andere gemeenten te overwegen.
4. Er is een groot draagvlak bij de bevolking voor het openluchtzwembad
Een nieuwe facebookgroep tegen de sluiting, heeft op enkele dagen tijd al méér dan 1.500 volgers verzameld.
Veel mensen zijn zelf opgegroeid met het zwembad van de Halve Maan, of gaan er op een warme zomerdag met hun eigen kinderen zwemmen.
Het is het strandgevoel, zonder 3u naar de zee te moeten rijden.
Daarnaast is het een belangrijke plaats waar alle lagen en leeftijden van de bevolking elkaar ontmoeten en elkaar bijstaan in fysieke en lichamelijke ontspanningsmogelijkheden.
Voor veel mensen is het openluchtzwembad een leuk, lokaal en betaalbaar stukje plezier in de zomer en op die manier vervult de provincie haar sociaal-maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Ook scholen maken eind juni al graag eens een uitstap naar de Halve Maan.
Andere scholen geven hun zwemles occasioneel in het openlucht zwembad, in het kader van het leerplan.
Daarnaast is de hele site, inclusief het openluchtzwembad een belangrijke toeristische trekpleister, niet alleen voor Diest, maar eveneens voor de aangrenzende gemeenten.
De site en strandbeleving dragen bij als een belangrijk onderdeel in het toerisme voor dag- en weekendverblijven en de lokale economie, door verblijf en verbruik.
Ook in de omliggende gemeenten.
Daarnaast wordt recreatie in eigen streek allen maar belangrijker, aangezien heel duidelijk wordt aangegeven dat er een sterke demografische wijziging de volgende (tientallen) jaren aankomt.
Meer alleenstaanden en 1-oudergezinnen, waarbij buitenlandvakanties zeker geen normaal meer zijn.
Het algemene politieke beleid stuurt eveneens aan op minder eigen (2e) wagens, meer deelauto’s en stimuleren van gebruik van openbaar vervoer. Dichtbij-recreatie wordt dus nog meer belangrijk op lange termijn.
5. Belang van openluchtrecreatie & covid
Covid heeft ons duidelijk gemaakt, dat ook na de tweede wereldoorlog nog pandemieën mogelijk zijn. Toen het openbaar leven quasi werd stilgelegd door de lockdown, waren we enkel nog aangewezen op openluchtrecreatie.
Het is daarom belangrijk om ook een voldoende ruim aanbod inzake openluchtrecreatie te behouden, waaronder zwemwater.
6. Klimaatverandering en de nood aan water
De uitbating van een openluchtzwembad is zeker geen sinecure, en de milieuwetgeving alsmaar strenger. Oude installaties zijn inderdaad moeilijk op duurzame manier uit te baten, en een zwembad vergt veel leidingwater en een hoog energieverbruik.
Toch zou het zonde zijn moest al het zwemwater hierdoor verdwijnen en het kind letterlijk met het badwater weggegooid worden.
In periode van warmte en zeker hittegolven hebben mensen duidelijk nood aan verfrissing.
In het achterliggende Webbekomsbroek zijn werkzaamheden bezig om het gebied terug op te vormen tot “wetlands” om het water beter vast te houden om droogte en klimaatverandering tegen te gaan.
Het zou vreemd zijn moest op de Halve Maan al het water nu verdwijnen.
Veel andere provinciedomeinen werken met een strandzone en zwemvijver. De stad vraagt de provincie om deze mogelijks ecologische alternatieven voldoende onderbouwd te onderzoeken, vooraleer van een heroriëntering te spreken, waarbij een sluiting de enige optie blijkt.
7. Conclusie
De provincie Vlaams-Brabant en de stad Diest hebben beide een sociaal-maatschappelijke opdracht.
De stad Diest heeft die al uitgesproken en zal blijven investeren in nieuwe zweminfrastructuur, in tegenstelling tot andere steden.
We vragen de provincie om haar sociaal-maatschappelijke rol op te nemen, door dit samen met de stad uit te werken, zoals bv reeds werd besproken in 2019.
Dit gaat niet alleen om de inwoners van Diest, maar ook opdat de inwoners uit Vlaams-Brabant, Limburg en Antwerpen van een ruim zwemaanbod kunnen blijven genieten, wat het bovenregionaal belang alleen maar bevestigt.
Zoals de provincie zelf schrijft:
“ heeft zij de ambitie om zich verder te ontwikkelen als een economisch sterke, internationaal gerichte en duurzame regio. Het provinciebestuur werkt hiervoor een innovatief en efficiënt beleid uit. Ze doet dit samen met de gemeenten, organisaties en burgers. Het doel is het welzijn en de levenskwaliteit van alle inwoners te bevorderen.
Haar klanten zijn de inwoners, de verenigingen en de gemeenten. Ze werken met respect en vriendelijkheid ten opzichte van de klant en denken met hen mee en zorgen voor een snelle dienstverlening.
Maar het algemeen belang van onze regio primeert.
Het provinciebestuur en haar medewerkers zijn betrokken bij hun opdrachten. Zij leven en denken mee met de behoeften van hun klanten. Ze zijn gemotiveerd om hen ten dienste te zijn en ze hebben een grote maatschappelijke betrokkenheid.”
Het ideale moment voor het provinciebestuur om haar eigen opgelegde missie, visie en waarden in de praktijk om te zetten.
[6] https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/08/12/recreatieverbod-op-schulens-meer-in-lummen-door-blauwalgen/
[7] https://www.hbvl.be/cnt/dmf20200306_04878457
De gemeenteraad,
Gelet op
Vraagt aan het provinciebestuur Vlaams-Brabant het onderstaande (zie artikelen):
Het huishoudelijk reglement van de gemeenteraad van 21 juni 2021: artikel 3 & 4
De gemeenteraad keurt het verzoek van de fracties Open Diest, DDS, Vooruit en Groen aan het provinciebestuur Vlaams-Brabant goed om begrip te hebben voor de belangrijke bovenstaande functies van het zwembad.
De gemeenteraad keurt het verzoek van de fracties Open Diest, DDS, Vooruit en Groen aan het provinciebestuur Vlaams-Brabant goed om oog te hebben voor de vraag bij de bevolking naar een openlucht zwembad.
De gemeenteraad keurt het verzoek van de fracties Open Diest, DDS, Vooruit en Groen aan het provinciebestuur Vlaams-Brabant goed om de plannen om het zwembad van de Halve Maan binnen enkele jaren te sluiten, te herbekijken.
De gemeenteraad keurt het verzoek van de fracties Open Diest, DDS, Vooruit en Groen aan het provinciebestuur Vlaams-Brabant goed om te blijven investeren in laagdrempelige vrijetijdsbesteding in het provinciedomein, op een duurzame manier.
De gemeenteraad keurt het verzoek van de fracties Open Diest, DDS, Vooruit en Groen aan het provinciebestuur Vlaams-Brabant goed om te blijven investeren in een openluchtzwembad van de Halve Maan en het te verduurzamen en te investeren in meer en gezond zwemwater.
De gemeenteraad keurt het verzoek van de fracties Open Diest, DDS, Vooruit en Groen aan het provinciebestuur Vlaams-Brabant goed om vast te houden aan de visie van Toerisme Vlaams-Brabant om de Halve Maan te profileren als een betaalbare en duurzame dichtbij vakantie en als motor voor de lokale economie waar te maken, zoals vermeld in “Ambities TVB 2020-2025”.
De gemeenteraad keurt het verzoek van de fracties Open Diest, DDS, Vooruit en Groen aan het provinciebestuur Vlaams-Brabant goed om alle gesprekken gezamenlijk te kunnen blijven voeren, om tot een optimaal resultaat te komen, in het belang van de inwoners van onze stad en de provincie.
De gemeenteraad belast het college van burgemeester en schepenen met het overmaken van dit verzoek aan het provinciebestuur Vlaams-Brabant.