1. Juridisch kader:
Art. 304, §3, eerste lid van het DLB stelt:
“§ 3. Onder voorbehoud van de wettelijke en decretale bepalingen die op dit gebied gelden, kan alleen de gemeenteraad overgaan tot de organisatie van raden en overlegstructuren die als opdracht hebben op regelmatige en systematische wijze het gemeentebestuur te adviseren.”
Het is bijgevolg de gemeenteraad die bevoegd is om adviesraden op te richten. Naar analogie is het ook de bevoegdheid van de gemeenteraad om adviesraden op te heffen.
Ҥ 4. De gemeenteraad en de raad voor maatschappelijk welzijn kunnen ook andere initiatieven nemen om de inspraak van de burgers te bevorderen.
§ 5. De gemeenteraad bepaalt bij reglement de wijze waarop concreet vorm gegeven wordt aan de inspraak, vermeld in paragraaf 1 tot en met 4, voor de gemeente en haar organen.”
De gemeenteraad kan ook andere vormen van participatie organiseren, en de vorm daarvan vastleggen.
2. Verplichte en facultatieve adviesraden:
De stad Diest kent een 14-tal adviesraden. Dat is méér dan de Vlaamse overheid die alles tezamen maar 12 adviesraden telt.
Een adviesraad sport (of sportraad) op gemeentelijk niveau is niet meer verplicht, maar inspraak over sportbeleid wel.
Dit werd nogmaals bevestigd in het antwoord van Minister Sven Gatz op de vraag om uitleg van Bart Caron en Marius Meremans (VOU 856 en 878, zittingsperiode 2018-2019):
“U weet dat een afzonderlijke jeugdraad decretaal verplicht is overeenkomstig artikel 5 van het decreet van 6 juli 2012 houdende de ondersteuning en stimulering van het lokaal jeugdbeleid. Voor sportbeleid is er geen apart adviesorgaan meer nodig.”
De verplichte adviesraden zijn:
Dit standpunt wordt gedeeld door de VVSG en het agentschap ABB.
3. Tendensen in participatie.
Veel lokale besturen stellen zich de vraag of de klassieke adviesraad voldoende is mee geëvolueerd met nieuwe maatschappelijke tendensen en de digitalisering.
Klassieke adviesraden zijn veelal opgericht volgens een klassiek verenigingsmodel met statuten, vaste afgevaardigden (vaak vanuit georganiseerde verenigingen), met penningmeesters, etc. …
De burger vandaag engageert zich niet noodzakelijk meer via een vereniging. Via de vrijwilligerswerking van de stad, melden zich regelmatig geëngageerde burgers vanuit hun interesse of voorliefde voor een bepaalde thematiek of hun motivatie voor een specifiek project.
Het stadsbestuur voerde deze legislatuur al nieuwe vormen van inspraak in, door bvb. het buurtbudget ( www.diestdurft.be ) , een online bevragingen over de plaatsing van nieuwe bomen of nieuwe vuilnisbakken, …
Ook voor het opstellen van het meerjarenplan was er reeds een participatietraject, evenals een openbaar onderzoek voor het beleidskader trage wegen.
4. Naar een vernieuwde participatie voor het sportbeleid
Met dit nieuwe initiatief wil de stad de participatie aan het sportbeleid een nieuw elan geven.
Dit doen we door de stakeholders te behouden, maar de structuren te veranderen. De sportraad in zijn klassieke vorm zal uitdoven.
In de plaats zal participatie over het sportbeleid georganiseerd worden per thema’s, zoals bvb.:
Er zal geen vooraf vastgelegde samenstelling zijn. Alle stakeholders die zich willen engageren zijn welkom. Dus ook sportliefhebbers die niet noodzakelijk in clubverband georganiseerd zijn.
Vandaag bestaan adviesraden vaak uit vaste leden, waarbij aanwezigheid op de sportraden vaak ook een voorwaarde is voor subsidiëring. Hierdoor vallen mensen uit de boot die wel bevlogen zijn voor een specifiek project, maar niet de tijdsbesteding of interesse hebben om bij te dragen aan het volledige sportbeleid.
Alle inwoners dragen immers financieel bij aan nieuwe sportinfrastructuur. Logischerwijs staat deze dus niet alleen ter beschikking van de vaste sportclubs, maar van alle inwoners uit Diest.
Ook de uitbaters van private sportinfrastructuur en scholen kunnen betrokken worden, want toekomstgericht zullen zij ook altijd belangrijke partners zijn in het sportbeleid.
Dit kan de kennisuitwisseling tussen de professionele-, amateur- en recreatieve sportbeoefenaars versterken. Het nieuwe forum voor burger participatie gaat uit van minder structuren en meer vanuit pragmatische benadering door gespreksavonden te organiseren over concrete thema’s. Zowel door algemene feedback te bevragen, als te peilen naar specifieke pistes. In Nederland is dit een wijd verspreide praktijk in de vorm van gemeentelijke ‘inspraakavonden’ over bepaalde thema’s
Iedereen met interesse, voeling voor het thema (ook sporadische of occasionele deelnemers) zijn welkom.
De gemeenteraad gaat akkoord met het opstarten participatie over het sportbeleid in de vorm van thematische inspraakavonden sport.
De inspraakavonden sport worden bekendgemaakt via de website van de stad Diest.
De inspraakavonden sport staan open voor alle inwoners van Diest.
De stad geeft op een inspraakavond toelichting bij de beleidsvoornemens inzake sport. Aanwezigen hebben de mogelijkheid om vragen te stellen of hun mening te geven op deze plannen.
Na afloop van het inspraaktraject wordt een verslag opgemaakt met weergave van de zienswijzen die schriftelijk of mondeling naar voren zijn gebracht, evenals een gemotiveerde reactie indien een zienswijze niet werd gevolgd.
Het verslag van deze inspraaktrajecten wordt bekendgemaakt op de website van de stad.
Het verslag van deze inspraaktrajecten wordt toegevoegd aan de notule, indien het besproken thema het voorwerp is van verdere besluitvorming.
De gemeenteraad keurt de opheffing van de sportraad, evenals de opheffing van diens statuten, zoals voor de laatste keer goedgekeurd op de gemeenteraad van 15 december 2008, goed.
Na vereffening, wordt het saldo van het werkingsbudget van de sportraad, opnieuw overgemaakt aan de dienst financiën van de stad Diest.