De Vlaamse overheid ondersteunt de lokale besturen in de handhaving op zwerfvuil. Hiervoor worden gedurende drie jaar (vanaf midden 2021 tot midden 2024) 30 handhavers bij de OVAM tewerkgesteld die zich uitsluitend zullen bezig houden met het controleren op zwerfvuil. De eerste handhavers zwerfvuil zijn actief en hebben de opleiding tot GAS-vaststeller afgerond. Ze worden aangestuurd vanuit het team terreincontrole bij de afdeling algemene diensten van de OVAM.
GAS-vaststellers
De handhavers zwerfvuil zullen werken als GAS-vaststellers in samenwerking met de lokale besturen en op basis van de bepalingen over zwerfvuil in de lokale politiereglementen. Hiervoor moeten de gemeenten de handhavers zwerfvuil aanduiden als GAS-vaststeller door de gemeenteraad.
Het is noodzakelijk om deze gewestelijke personeelsleden aan te stellen als vaststeller gemeentelijke administratieve sancties met het oog op de sanctionering via een gemeentelijke administratieve sanctie van overtredingen op de bepalingen van gemeentelijke reglementering die binnen hun welomschreven bevoegdheid te situeren zijn. Deze gewestelijke vaststellers mogen enkel binnen de omschreven bevoegdheid optreden.
Volgende gewestelijke personeelsleden hebben de opleiding Gemeentelijke Administratieve Sancties, georganiseerd door de PAULO-Politieopleiding gevolgd:
Jef Hollebecq, Remco Van Ransbeeck, Marc Dejaegere, Ronny Moors, en Sonja Wygers (datum opleiding: van 29 september tot en met 8 oktober 2021).
Volgend gewestelijk personeelslid heeft de opleiding Gemeentelijke Administratieve Sancties, georganiseerd door Campus Vesta gevolgd:
Jelle Cambré (datum opleiding van 13 mei 2013 tot en met 17 mei 2013).
Overwegende het brevet van de PAULO-Politieopleiding en het brevet van Campus Vesta van waaruit blijkt dat voorgaande personeelsleden de opleiding met gunstig gevolg hebben voltooid.
Hoe?
Lokale besturen kunnen gratis een beroep doen op een deel of geheel van het team voor een handhavingsactie inzake zwerfvuil op hun grondgebied. Dit steeds in samenspraak met het team terreincontrole van de OVAM en haar beschikbaarheid.
Via patrouilles op het terrein (steeds per 2), ook ’s avonds en in het weekend, zal getracht worden overtreders op heterdaad te betrappen. Dit in nauwe samenwerking met de lokale besturen via een aanpak op maat om de prioriteiten te bepalen. Dit in overleg met de lokale GAS-vaststellers, de GAS-sanctioneringsambtenaar, de milieudienst, de preventiedienst en de lokale politie. Bijvoorbeeld in winkelstraten, stopplaatsen openbaar vervoer, parken, publieke parkings, tijdens evenementen, focus hondenpoep,… Ook éénmalige evenementen zoals kermissen, jaarmarkten, festivals of sportwedstrijden komen in aanmerking.
Aanvullend zullen er ook projecten op Vlaams niveau worden opgezet rond bepaalde thema’s (winkelstraten, evenementen, kust,…). Hierbij zal de vraag aan verschillende lokale besturen gesteld worden om hieraan deel te nemen.
Wat niet?
De handhavers zwerfvuil worden niet ingezet voor controles rond sluikstorten, sensibiliserende acties, controle op het buiten zetten van huisvuil op verkeerde tijdstippen en in de foute recipiënten, analyse camerabeelden of andere afvalovertredingen.
Wat wel?
Repressief optreden voor heterdaad betrappingen op zwerfvuil.
Zwerfvuil is klein afval dat mensen al dan niet onbewust op een daarvoor niet bestemde plaats achterlaten. Voorbeelden zijn sigarettenpeuken, kauwgom, etensresten, blikjes, flesjes, snoepverpakkingen, mondmaskers, zakdoekjes, hondenpoepzakjes, kleine zakjes met afval. Ook controle op het bijhebben van een zakje voor hondenpoep kan onder dit project vallen.
Bij vaststelling van een overtreding wordt een bestuurlijk verslag opgemaakt, er wordt niet gewerkt met waarschuwingen. Dit in combinatie met integrale aanpak door de gemeente: communicatie, infrastructuur, omgeving, meting…
Goed voorbeeld
In november gingen GAS-vaststellers op pad in Niel tijdens de cyclocross en op de kermis. Op 2 dagen tijd deden ze daar 34 GAS-vaststellingen voor zwerfvuil, meestal voor zaken als het weggooien van peuken.
Plan van aanpak zwerfvuil
In bijlage van dit besluit zit een plan van aanpak van zwerfvuil volgens het vijf-pijlerbeleid van Mooimakers. Stad Diest streeft op langere termijn naar een duurzame mentaliteitswijziging en gedragsverandering. Door te werken aan een integraal beleid gestoeld op vijf pijlers (participatie - communicatie - infrastructuur - omgeving - handhaving) gaan we voor een aantrekkelijke en nette stad voor inwoners en bezoekers.
Wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties; en meer in het bijzonder artikel 21 §1, 2°
Koninklijk Besluit van 21 december 2013 tot vaststelling van de minimumvoorwaarden inzake selectie, aanwerving, opleiding en bevoegdheid van de ambtenaren en personeelsleden die bevoegd zijn tot vaststelling van inbreuken die aanleiding kunnen geven tot de oplegging van een gemeentelijke administratieve sanctie
Het besluit van de gemeenteraad van 20 december 2021 over het afvalreglement betreffende het beheer van huishoudelijke afvalstoffen en vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen (opheffing van het raadsbesluit van 31 mei 2021)
De gemeenteraad keurt de aanstelling goed van de volgende personen als gewestelijk vaststeller van gemeentelijke administratieve sancties inzake van overtredingen van zwerfvuil: