Beslissing opgeheven door de beslissing van de gemeenteraad van 15 december 2025 tot goedkeuring van het belastingreglement tot inventarisatie en belasting op gebouwen die zijn opgenomen in het gemeentelijk leegstandsregister voor de aanslagjaren 2026-2031 (gedeeltelijke opheffing raadsbesluit 19 december 2022)
De huur- en koopprijzen van gebouwen in Diest liggen hoog. Het is dan ook aangewezen dat het beschikbare patrimonium van een goede kwaliteit is en optimaal in overeenstemming met de functie wordt benut.
In de Vlaamse Wooncode wordt hierbij de stad naar voren geschoven als actor die het dichtst bij haar handelaars en inwoners staat. Een gemeentelijke belasting op gebouwen die onveilig, onafgewerkt, verwaarloosd of leegstaand zijn kan een instrument zijn in een effectieve bestrijding van leegstand van gebouwen in Diest, waarbij het doel, naast het fiscale, is dat er zoveel mogelijk gebouwen effectief volgens hun functie gebruikt worden en dat onveilige, onafgewerkte en verwaarloosde gebouwen in orde worden gemaakt.
Langdurige leegstand tast de aantrekkelijkheid van het handelscentrum aan zowel voor bezoekers als eventueel beginnende retailers en dit kan daardoor een negatieve impact hebben op de economische groei van de stad. De stad, in het bijzonder het kernwinkelgebied, kan in een negatieve spiraal terechtkomen als er steeds meer handelspanden leegstaan. Het handelscentrum wordt minder aantrekkelijk voor bezoekers. Dat is niet alleen nefast voor de bestaande winkels en de horeca maar ook voor de stad omdat zij dan geen aantrekkingspool meer is voor investeerders, wat mogelijk tot nog meer leegstand leidt. De stad zelf ondervindt ook financieel nadeel van een verhoogde leegstand in het handelscentrum, omdat zij minder inkomsten heeft.
Een effectieve bestrijding van leegstaande gebouwen is noodzakelijk om een verdere uitbreiding van leegstand te bestrijden en te voorkomen. Hierbij kan een tijdelijke invulling van een gebouw een instrument of hulpmiddel zijn om verdere leegstand te voorkomen of te bestrijden en om de economische marktwaarde van de leegstaande gebouwen op peil te houden. Een succesvolle tijdelijke invulling van een leegstaand gebouw kan daarenboven evolueren naar een duurzame invulling.
De fiscale handhaving is een essentieel element in het bestrijden van leegstand aangezien het eigenaars (dwingend) stimuleert om het bestaand patrimonium conform de functie te benutten en in overeenstemming met de geldende minimale kwaliteitsnormen te brengen. Hierbij kan de stad Diest, gelet op de gemeentelijke autonomie, voorzien in vrijstellingen van de belasting die het best bij haar noden en beleid aansluiten.
Het belastingreglement van 16 december 2019 wordt aangepast, waarbij het reglement wordt opgesplitst naar een reglement specifiek voor gebouwen enerzijds en voor woningen en kamers anderzijds.
Duidelijke afbakening vrijstellingstermijnen
De aanpassingen van het reglement kaderen in de verbetering van de leesbaarheid en de verduidelijking van de motivaties van de vrijstellingen. Met het oog op duidelijkheid naar de burger toe, worden vrijstellingen toegekend per belastingstermijn. Begin- en einddata van een vrijstelling worden hier dan ook op afgestemd.
Een vermindering van de leegstandsheffing is verantwoord voor een gebouw dat recht heeft op een verhuispremie. Dit gebouw staat immers leeg doordat de handelszaak zich gevestigd heeft in het kernwinkelgebied. Deze vrijstelling geldt voor de eerste aanslag die volgt op de opname.
Administratieve vereenvoudiging
In het vernieuwde reglement wordt de mogelijkheid voorzien om dossierstukken digitaal in te dienen. Het huidige reglement legt de zakelijk gerechtigden op dat ze moeten communiceren via beveiligde zending. Door de digitalisering wordt in praktijk al aanvaard dat documenten per e-mail worden bezorgd.
Verkorte opnametermijn
Door de bijzondere problematiek van leegstand in het handelscentrum wil de stad de zakelijk gerechtigden van gebouwen in het handelscentrum sneller en zo snel als redelijkerwijze mogelijk is, aansporen om actie te ondernemen om de leegstand te beëindigen. Daarom verkorten we de termijn voor opname in het leegstandsregister, waarna de eerste leegstandheffing verschuldigd wordt, voor de gebouwen in het handelscentrum. Hierbij beschouwen we een termijn van zes maanden om opgenomen te worden in het leegstandsregister als redelijk. Het gebouw staat dan immers al een jaar leeg, de leegstandsheffing wordt dan na anderhalf jaar geheven in plaats van na twee jaar.
De gemeenteraad keurt het bij dit besluit gevoegde reglement “Inventarisatie en belasting van gebouwen die zijn opgenomen in het gemeentelijk leegstandsregister" goed.